Σαν σήμερα 19 Φεβρουαρίου

 

Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο

197: Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Σεπτίμιος Σεβήρος νικά τον σφετεριστή Κλαύδιο Αλβίνο στη μάχη του Λούγδουνουμ στη Γαλατία. Η σύγκρουση θεωρείται από τις πιο αιματηρές εμφύλιες αναμετρήσεις στη ρωμαϊκή ιστορία, με τεράστιες απώλειες. Η νίκη του Σεβήρου παγιώνει την εξουσία του και ανοίγει τον δρόμο για τη δυναστεία των Σεβήρων.

1822: Στη Νάουσα, ο πρόκριτος Ζαφειράκης Θεοδοσίου και οι οπλαρχηγοί της περιοχής κηρύσσουν την Επανάσταση κατά της Οθωμανικής κυριαρχίας, εντάσσοντας τη Μακεδονία στο κύμα του 1821. Η εξέγερση θα πνιγεί λίγο αργότερα στο αίμα, με την πόλη να υφίσταται σκληρή καταστολή και καταστροφές. Το γεγονός μένει ως μία από τις πιο φορτισμένες σελίδες της επαναστατικής ιστορίας στη βόρεια Ελλάδα.

1878: Ο Τόμας Έντισον κατοχυρώνει δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για τον φωνόγραφο, ανοίγοντας τον δρόμο για την καταγραφή και αναπαραγωγή ήχου. Η «Ομιλούσα Μηχανή» αλλάζει τη σχέση του κόσμου με τη μουσική, την ψυχαγωγία και την τεχνολογία. Πρόκειται για εφεύρεση που θα τροφοδοτήσει ολόκληρη τη βιομηχανία των ηχογραφήσεων.

1913: Ξεκινά η μάχη του Μπιζανίου, η τελική και καθοριστική επιχείρηση του Ελληνικού Στρατού για την κατάληψη των οχυρών που προστατεύουν τα Ιωάννινα. Η επιτυχία της επίθεσης οδηγεί, δύο ημέρες αργότερα, στην απελευθέρωση της πόλης και στην εδραίωση του ελληνικού ελέγχου στην Ήπειρο. Είναι από τις πιο εμβληματικές στιγμές των Βαλκανικών Πολέμων για την Ελλάδα.

1936: Υπογράφεται το «Σύμφωνο Σοφούλη-Σκλάβαινα», μια μυστική συμφωνία ανάμεσα στους Φιλελεύθερους και το Παλλαϊκό Μέτωπο που συνδέεται με τις ισορροπίες μετά τις εκλογές. Προβλέπει στήριξη σε κοινοβουλευτικές διαδικασίες και δεσμεύσεις για μέτρα όπως η κατάργηση του «Ιδιώνυμου» και αμνηστεύσεις. Η πολιτική αστάθεια της χρονιάς θα οδηγήσει σύντομα σε εξελίξεις που θα ανατρέψουν τον κοινοβουλευτικό ορίζοντα.

1945: Αμερικανοί πεζοναύτες αποβιβάζονται στην Ίβο Τζίμα, αρχίζοντας μια από τις σκληρότερες μάχες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στον Ειρηνικό. Η σύγκρουση έχει τεράστιο ανθρώπινο κόστος και γίνεται σύμβολο πολεμικής φρίκης, αλλά και προπαγανδιστικής εικόνας. Η κατάληψη του νησιού προσφέρει κρίσιμη στρατηγική βάση για αεροπορικές επιχειρήσεις.

1947: Η κυβέρνηση αποφασίζει την ίδρυση του στρατοπέδου πολιτικών κρατουμένων στη Μακρόνησο, μέσα στο κλίμα του Εμφυλίου. Το νησί θα συνδεθεί με εξορίες, «αναμόρφωση» και βαριά βία απέναντι σε στρατευμένους και πολίτες με αριστερές πεποιθήσεις. Στη συλλογική μνήμη μένει ως σύμβολο διχασμού και καταστολής.

197: Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Σεπτίμιος Σεβήρος νικά τον σφετεριστή Κλαύδιο Αλβίνο στη μάχη του Λούγδουνουμ στη Γαλατία. Η σύγκρουση θεωρείται από τις πιο αιματηρές εμφύλιες αναμετρήσεις στη ρωμαϊκή ιστορία, με τεράστιες απώλειες. Η νίκη του Σεβήρου παγιώνει την εξουσία του και ανοίγει τον δρόμο για τη δυναστεία των Σεβήρων.

1822: Στη Νάουσα, ο πρόκριτος Ζαφειράκης Θεοδοσίου και οι οπλαρχηγοί της περιοχής κηρύσσουν την Επανάσταση κατά της Οθωμανικής κυριαρχίας, εντάσσοντας τη Μακεδονία στο κύμα του 1821. Η εξέγερση θα πνιγεί λίγο αργότερα στο αίμα, με την πόλη να υφίσταται σκληρή καταστολή και καταστροφές. Το γεγονός μένει ως μία από τις πιο φορτισμένες σελίδες της επαναστατικής ιστορίας στη βόρεια Ελλάδα.

1878: Ο Τόμας Έντισον κατοχυρώνει δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για τον φωνόγραφο, ανοίγοντας τον δρόμο για την καταγραφή και αναπαραγωγή ήχου. Η «Ομιλούσα Μηχανή» αλλάζει τη σχέση του κόσμου με τη μουσική, την ψυχαγωγία και την τεχνολογία. Πρόκειται για εφεύρεση που θα τροφοδοτήσει ολόκληρη τη βιομηχανία των ηχογραφήσεων.

1913: Ξεκινά η μάχη του Μπιζανίου, η τελική και καθοριστική επιχείρηση του Ελληνικού Στρατού για την κατάληψη των οχυρών που προστατεύουν τα Ιωάννινα. Η επιτυχία της επίθεσης οδηγεί, δύο ημέρες αργότερα, στην απελευθέρωση της πόλης και στην εδραίωση του ελληνικού ελέγχου στην Ήπειρο. Είναι από τις πιο εμβληματικές στιγμές των Βαλκανικών Πολέμων για την Ελλάδα.

1936: Υπογράφεται το «Σύμφωνο Σοφούλη-Σκλάβαινα», μια μυστική συμφωνία ανάμεσα στους Φιλελεύθερους και το Παλλαϊκό Μέτωπο που συνδέεται με τις ισορροπίες μετά τις εκλογές. Προβλέπει στήριξη σε κοινοβουλευτικές διαδικασίες και δεσμεύσεις για μέτρα όπως η κατάργηση του «Ιδιώνυμου» και αμνηστεύσεις. Η πολιτική αστάθεια της χρονιάς θα οδηγήσει σύντομα σε εξελίξεις που θα ανατρέψουν τον κοινοβουλευτικό ορίζοντα.

1945: Αμερικανοί πεζοναύτες αποβιβάζονται στην Ίβο Τζίμα, αρχίζοντας μια από τις σκληρότερες μάχες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στον Ειρηνικό. Η σύγκρουση έχει τεράστιο ανθρώπινο κόστος και γίνεται σύμβολο πολεμικής φρίκης, αλλά και προπαγανδιστικής εικόνας. Η κατάληψη του νησιού προσφέρει κρίσιμη στρατηγική βάση για αεροπορικές επιχειρήσεις.

1947: Η κυβέρνηση αποφασίζει την ίδρυση του στρατοπέδου πολιτικών κρατουμένων στη Μακρόνησο, μέσα στο κλίμα του Εμφυλίου. Το νησί θα συνδεθεί με εξορίες, «αναμόρφωση» και βαριά βία απέναντι σε στρατευμένους και πολίτες με αριστερές πεποιθήσεις. Στη συλλογική μνήμη μένει ως σύμβολο διχασμού και καταστολής.

1956: Στις βουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα, για πρώτη φορά συμμετέχουν στις κάλπες οι Ελληνίδες σε εθνική αναμέτρηση, σε ένα ορόσημο για τα πολιτικά δικαιώματα. Η ΕΡΕ του Κωνσταντίνου Καραμανλή επικρατεί σε έδρες, σε μεγάλο βαθμό λόγω του «τριφασικού» εκλογικού συστήματος. Η ημέρα καταγράφεται ως κομβική στιγμή εκδημοκρατισμού στην ελληνική πολιτική ζωή.

1959: Στο Λονδίνο υπογράφεται η συμφωνία ανάμεσα σε Ηνωμένο Βασίλειο, Ελλάδα και Τουρκία για το πλαίσιο λύσης του Κυπριακού, που οδηγεί στη δημιουργία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Το νέο κράτος προβλέπεται να έχει Ελληνοκύπριο πρόεδρο και Τουρκοκύπριο αντιπρόεδρο, με ένα σύνθετο σύστημα εγγυήσεων. Η ανεξαρτησία θα ανακηρυχθεί αργότερα, όμως οι ρυθμίσεις αυτές θα καθορίσουν για δεκαετίες την πολιτική πραγματικότητα στο νησί.

1962: Πεθαίνει ο Γεώργιος Παπανικολάου, ο Έλληνας γιατρός που συνέδεσε το όνομά του με το τεστ Παπ και την έγκαιρη ανίχνευση αλλοιώσεων στον τράχηλο της μήτρας. Η μέθοδός του θα συμβάλει καθοριστικά στη μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο του τραχήλου, επειδή μετατοπίζει τη μάχη στην πρόληψη. Το έργο του θεωρείται από τις πιο σημαντικές «σιωπηλές» επαναστάσεις της σύγχρονης Ιατρικής.

1978: Στο αεροδρόμιο της Λάρνακας ξεσπά ένοπλη σύγκρουση όταν Αιγύπτιοι κομάντος επεμβαίνουν χωρίς άδεια των κυπριακών αρχών, για να χειριστούν κρίση με ομήρους σε αεροσκάφος. Η Εθνική Φρουρά και η Αστυνομία της Κύπρου απαντούν, με αποτέλεσμα δεκάδες νεκρούς, ανάμεσά τους 15 Αιγύπτιοι στρατιώτες, και την καταστροφή του αεροσκάφους C-130 που τους μετέφερε. Το επεισόδιο προκαλεί σοβαρή διπλωματική κρίση ανάμεσα σε Κύπρο και Αίγυπτο.

1991: Χιόνι πέφτει στην έρημο Σαχάρα, για πρώτη φορά μετά από 30 χρόνια.

Γεννήσεις

1461 – Ντομένικο Γκριμάνι, Ιταλός καρδινάλιος

1473 – Νικόλαος Κοπέρνικος, Πολωνός αστρονόμος και μαθηματικός

1618 – Ιωάννης Φωκυλίδης Χολβάρντα, Ολλανδός αστρονόμος

1817 – Γουλιέλμος Γ΄, βασιλιάς των Κάτω Χωρών

1832 – Καρλ Χοπφ, Γερμανός ιστορικός

1859 – Σβάντε Αρρένιους, Σουηδός χημικός

1876 – Κονσταντίν Μπρανκούζι, Ρουμάνος γλύπτης

1896 – Αντρέ Μπρετόν, Γάλλος συγγραφέας

1901 – Φλόρενς Γκριν, Αγγλίδα βετεράνος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου

1917 – Κάρσον ΜακΚάλλερς, Αμερικανίδα συγγραφέας

1924 – Λι Μάρβιν, Αμερικανός ηθοποιός

1928 – Νικηφόρος Μανδηλαράς, Έλληνας νομικός

1933 – Γιάννης Μαρδίτσης, Έλληνας ποδοσφαιριστής

1939 – Αλφρέδο Μπράις Ετσενίκε, Περουβιανός συγγραφέας

1940 – Σαπαρμουράτ Νιγιαζόφ, πρόεδρος του Τουρκμενιστάν

1941 – Ντέιβιντ Γκρος, Αμερικανός φυσικός

1948 – Τόνι Αϊόμι, Άγγλος κιθαρίστας

1948 – Μπιγκ Τζον Σταντ, Αμερικανός παλαιστής

1951 – Σιγκέρου Ουμεμπαγιάσι, Ιάπωνας συνθέτης

1952 – Ντανίλο Τιρκ, 3ος πρόεδρος της Σλοβενίας

1953 – Κριστίνα Φερνάντες ντε Κίρχνερ, πρόεδρος της Αργεντινής

1953 – Μάσιμο Τροΐζι, Ιταλός ηθοποιός

1954 – Σώκρατες, Βραζιλιάνος ποδοσφαιριστής

1957 – Φάλκο, Αυστριακός τραγουδιστής

1960 – Πρίγκιπας Ανδρέας, Δούκας της Υόρκης

1961 – Κωνσταντίνος Παπασιώζος, Έλληνας πολιτικός

1967 – Μπενίσιο ντελ Τόρο, Πορτορικανός ηθοποιός

1971 – Τζεφ Κίνι, Αμερικανός συγγραφέας και σχεδιαστής διαδικτυακών παιχνιδιών

1973 – Νίκος Οικονόμου, Έλληνας καλαθοσφαιριστής

1978 – Μιχάλης Κωνσταντίνου, Κύπριος ποδοσφαιριστής

1979 – Μάρισκα, Φινλανδή ράπερ

1980 – Σπύρος Γιαννιώτης, Έλληνας κολυμβητής

1980 – Πιερ-Οβόνο Εμπέντε, Καμερουνέζος ποδοσφαιριστής

1985 – Χέιλι Νταφ, Αμερικανίδα τραγουδίστρια και ηθοποιός

1986 – Μάρτα Βιέιρα ντα Σίλβα, Βραζιλιάνα ποδοσφαιρίστρια

1989 – Γιώργος Μπόγρης, Έλληνας καλαθοσφαιριστής

1993 – Βικτόρια Τζάστις, Αμερικανίδα ηθοποιός και τραγουδίστρια

2000 – Γιώργος Κακοσαίος, Έλληνας τραγουδιστής

2001 – Ντέιβιντ Μαζούζ, Αμερικανός ηθοποιός

2004 – Μίλι Μπόμπι Μπράουν, Βρετανή ηθοποιός

Θάνατοι

1138 – Ειρήνη Δούκαινα, Βυζαντινή αυτοκράτειρα

1589 – Αγία Φιλοθέη η Αθηναία

1837 – Γκέοργκ Μπύχνερ, Γερμανός δραματουργός

1897 – Καρλ Βάιερστρας, Γερμανός μαθηματικός

1916 – Ερνστ Μαχ, Αυστριακός φυσικός και φιλόσοφος

1951 – Αντρέ Ζιντ, Γάλλος συγγραφέας

1952 – Κνουτ Χάμσουν, Νορβηγός συγγραφέας

1962 – Γεώργιος Παπανικολάου, Έλληνας ιατρός, εφευρέτης του τεστ Παπ

1964 – Γιώργος Καλαφάτης, Έλληνας ποδοσφαιριστής

1968 – Χάμιλτον Λάσκε, Αμερικανός σκηνοθέτης

1970 – Χριστόφορος Νέζερ, Έλληνας ηθοποιός

1972 – Θεοφύλακτος Παπαπαναγιώτου, Έλληνας πολιτικός

1973 – Κώστας Νεγρεπόντης, Έλληνας ποδοσφαιριστής

1980 – Δημήτριος Βρανόπουλος, Έλληνας πολιτικός

1980 – Μπον Σκοτ, Σκωτσέζος τραγουδιστής (AC/DC)

1997 – Τενγκ Σιαοπίνγκ, Κινέζος πολιτικός

2000 – Φριντενσράιχ Χουντερτβάσερ, Αυστριακός καλλιτέχνης

2016 – Ουμπέρτο Έκο, Ιταλός φιλόσοφος και συγγραφέας