4η Φεβρουαρίου: Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου

 

ΠΑΛΕΥΟΥΜΕ ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΟΝΟ ΜΙΑ ΛΕΞΗ!!

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου, που έχει καθιερωθεί στις 4 Φεβρουαρίου, είναι μια διεθνής πρωτοβουλία που ενώνει όλους τους φορείς υπό την ηγεσία της Ένωσης για τον Διεθνή Έλεγχο του Καρκίνου (UICC). Με την αύξηση της παγκόσμιας ευαισθητοποίησης, τη βελτίωση της εκπαίδευσης και την ενεργοποίηση της προσωπικής, συλλογικής και κυβερνητικής δράσης, όλοι μαζί εργαζόμαστε για να επανασχεδιάσουμε έναν κόσμο όπου θα σώζονται εκατομμύρια θάνατοι από καρκίνο που θα μπορούσαν να προληφθούν και η πρόσβαση στη σωτήρια θεραπεία και φροντίδα του καρκίνου θα είναι ισότιμη για όλους - ανεξάρτητα από το ποιος είσαι ή πού ζεις.

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου σκοπό έχει λοιπόν να τονίσει τη διαπίστωση ότι, μεγάλο μέρος των περιστατικών καρκίνου μπορούν να αποφευχθούν μέσω της πρόληψης, και ότι επίσης μεγάλο μέρος των θανάτων από καρκίνο μπορούν να αποφευχθούν μέσω της έγκαιρης διάγνωσης και της θεραπευτικής αντιμετώπισης.

Έως το 2035, τα περιστατικά καρκίνου θα έχουν διπλασιαστεί:Το 40% του πληθυσμού εκτιμάται ότι θα αντιμετωπίσει τον καρκίνο σε κάποιο στάδιο της ζωής του.
Το 40% των καρκίνων μπορεί να προληφθεί εάν εφαρμόσουμε τις ήδη υπάρχουσες γνώσεις μας.
Ως εκ τούτου, ο καρκίνος αποτελεί μια από τις κύριες προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στον τομέα της υγείας.

Βασικός στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η παροχή υποστήριξης προς τα κράτη-μέλη για να βελτιώσουν τον έλεγχο και τη φροντίδα του καρκίνου και να μειώσουν τα δεινά που η εν λόγω νόσος προκαλεί, ώστε η Ευρώπη να κατακτήσει την πρώτη θέση στον αγώνα κατά του καρκίνου.

Ο τέσσερις πυλώνες του ευρωπαϊκού σχεδίου για την καταπολέμηση του καρκίνου είναι:
1) η πρόληψη
2) η έγκαιρη διάγνωση
3) η θεραπεία και
4) η ποιότητα ζωής των ασθενών και των επιζώντων του καρκίνου.

ΕΛΛΑΔΑ: 2024

Η πρόληψη θα έπρεπε αυτονοήτως να αποτελεί τη βασική πολιτική κάθε σοβαρού κράτους, γι' αυτό το λόγο ο Υπουργός Υγείας ενημέρωσε ότι η κυβέρνηση έχει συγκροτήσει ένα ολιστικό σχέδιο για την πρόληψη και διαχείριση του καρκίνου, που ξεκινάει με την προγραμματισμένη σύνταξη ενός εθνικού σχεδίου δράσης για τον καρκίνο, περιλαμβάνοντας παρεμβάσεις σε ότι αφορά την πρόληψη.

Οι παρεμβάσεις καλύπτουν την πρωτογενή και τη δευτερογενή πρόληψη, καθώς και τη θεραπεία και διαχείριση των ασθενών.

Στην πρωτογενή πρόληψη, πρωταρχική επιδίωξη είναι να βοηθηθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι συμπολίτες μας ώστε να μην νοσήσουν, σύμφωνα με τον Υπουργό. Για το σκοπό αυτό, η στόχευση αφορά στη μείωση των παραγόντων κινδύνου που οδηγούν στον καρκίνο, όπως η ανθυγιεινή διατροφή, η έλλειψη φυσικής δραστηριότητας, η κατάχρηση του αλκοόλ και φυσικά το κάπνισμα. Έτσι, έχει σχεδιαστεί δράση αντιμετώπισης καθενός από αυτούς τους παράγοντες, ενώ παράλληλα η στόχευση αφορά στην πρόληψη των καταστάσεων που συνδέονται με την εμφάνιση των κυριότερων μορφών καρκίνου.

“Δικαίωμα στη Λήθη”(RTBF)

Η Ελλάδα επιτέλους θα ακολουθήσει το παράδειγμα άλλων Ευρωπαϊκών Χωρών υιοθετώντας το “Δικαίωμα στη Λήθη” (RTBF) για τους ασθενείς που νίκησαν τον καρκίνο. Μια κίνηση που αποσκοπεί στην προστασία των ασθενών που αναρρώνουν υπό τις διακρίσεις των τραπεζών ή των ασφαλιστικών εταιρειών.

Οι ασθενείς, στη χώρα μας, μετά τον καρκίνο αντιμετωπίζουν, δυσκολίες κατά τη σύναψη ασφάλισης ή δανείου ή κατά την υποβολή αίτησης για υιοθεσία, λόγω του ιστορικού υγείας τους.

Σε άλλες χώρες, όπως η Ιταλία, επιτρέπεται στους ασθενείς που αναρρώνουν από καρκίνο να μην κοινοποιούν πληροφορίες σχετικά με την προηγούμενη κατάστασή τους σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ή σε αρχές υιοθεσίας, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν περάσει 5-10 χρόνια από το τέλος της ιατρικής τους θεραπείας. Παρόμοιοι νόμοι ισχύουν ήδη στη Γαλλία, το Λουξεμβούργο, τις Κάτω Χώρες, το Βέλγιο και την Πορτογαλία.

Το Κάπα3, αναφερόμενο παλαιότερα στην εισαγωγή και στην Ελλάδα της Ευρωπαϊκής οδηγίας για ένταξη στο "Δικαίωμα στη Λήθη", υποστήριζε ακράδαντα το δικαίωμα του κάθε ασθενή, να διαχειρίζεται την ζωή του ισότιμα και παρακολουθώντας τις εξελίξεις, έθεσε σε πρώτο πλάνο τις βέλτιστες πρακτικές στις Ευρωπαϊκές χώρες.

               
Κάπα3 #Καρκίνος


Από την έναρξη λειτουργίας του το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών-Κάπα3, έχει δημοσιεύσει στην ιστοσελίδα του πάνω από 3000 άρθρα και ενημερώσεις για θέματα που αφορούν τον καρκίνο, τα οποία έχουν αναγνωστεί από περισσότερα από 100000 άτομα, δίνοντας το έναυσμα για εκπαιδευμένους και ενημερωμένους ασθενείς, σε μια εποχή που αποτελεί το βασικό "όπλο" σε κάθε είδος αγραμματοσύνη.

Ενημερωμένος ασθενής, δυνατός ασθενής!!

Το Κάπα3 καταγράφοντας καθημερινά στη πρώτη γραμμή αντιμετώπισης της ασθένειας τους παράγοντες που οδηγούν στην εξαθλίωση των ανθρώπων που νοσούν από καρκίνο και του περιβάλλοντός τους, ενισχύει τη φαρέτρα του, με διεπιστημονικές ομάδες εργασίας και επαγγελματίες υγείας, με στόχο την παροχή υποστήριξης που θα βοηθήσει την εξάλειψη των ανισοτήτων σε ότι αφορά την πρόσβαση στις δομές υγείας, την έρευνα καρκινογόνων παραγόντων, την πρόληψη, την παροχή καλύτερων θεραπειών, καθώς και την ανάπτυξη καινοτόμων θεραπειών και καλών πρακτικών.

Υπάρχει επείγουσα ανάγκη να αντιμετωπιστούν οι ανισότητες και να βελτιωθεί η παρεχόμενη φροντίδα των ασθενών με καρκίνο, τόσο στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, όσο και σε ολόκληρο τον κόσμο! Οι πολιτικές υγείας στη χώρα μας έχουν βελτιωθεί σημαντικά, όχι όμως τόσο ώστε να διασφαλίζουν τη δίκαιη πρόσβαση σε ποιοτική φροντίδα των ασθενών! Η συλλογή δεδομένων σχετικά με τις κοινωνικές ανισότητες, είναι πρωταρχικής σημασίας και το Κάπα3 παλεύει καθημερινά για τη συλλογή πραγματικών στοιχείων και δεδομένων έτσι ώστε να θέτει θεμέλια δημιουργώντας πεδία δράσης για την ολιστική αντιμετώπιση της ασθένειας.

"Coming together is a beginning.
Keeping together is progress.
Working together is a success!"

                                          

Πώς Τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου

Πληθώρα εκδηλώσεων και δράσεων πραγματοποιούνται κάθε χρόνο, με σκοπό την προώθηση των μηνυμάτων της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καρκίνου. Για την ευαισθητοποίηση σχετικά με τον καρκίνο, την προώθηση της πρόληψης, της ανίχνευσης και της θεραπείας του, πραγματοποιούνται κάθε χρόνο σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο εκδηλώσεις, ημερίδες, και ενημερωτικές ομιλίες.

Σε παγκόσμια κλίμακα, στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας, η θεματική των ετών 2025-27 φέρει τον τίτλο «United by Unique», θέτοντας στο επίκεντρο της φροντίδας τους ανθρώπους και τις ιστορίες τους. Η καμπάνια καλεί τον καθένα από εμάς να συμβάλλει στην προώθηση των μηνυμάτων της Ημέρας, ώστε, σε αυτό το διάστημα των 3 ετών, να μεταβούμε από την ευαισθητοποίηση έως την ανάληψη δράσης.

Αναφορικά με την Ελλάδα, ενημερωτικές ομιλίες και ημερίδες θα πραγματοποιηθούν ανά την επικράτεια, με σκοπό την ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και πρόληψη για τον καρκίνο.

Στατιστικά Στοιχεία για τον Καρκίνο που Προκαλούν Σοκ

Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί στην έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου και στη θεραπεία και φροντίδα των ασθενών, τα δεδομένα μας δείχνουν ότι ο καρκίνος αποτελεί ακόμα μια σοβαρή απειλή. Ορισμένα στοιχεία που φανερώνουν την ανησυχία αυτή αναφέρονται κάτωθι:

• Το 2022, στη δεύτερη θέση των ηπείρων με τα υψηλότερα ποσοστά κρουσμάτων καρκίνου ήταν η Ευρώπη, με 22.4%. Την πρώτη θέση με σχεδόν 50% καταλάμβανε η Ασία.
• Ο εκτιμώμενος αριθμός νέων κρουσμάτων από το 2022 έως το 2045, και για τα δύο φύλα, ηλικιών 0-85+, επρόκειτο να εκτοξευτεί από τα 20εκ. που ήταν το 2022, σε 32,6εκ. Στην Ευρώπη, αυτός ο αριθμός επρόκειτο να φτάσει στο +22.5%.
• Η θνησιμότητα από καρκίνο στην Ευρώπη, από το 2022 έως το 2045, επρόκειτο να λάβει εξίσου υψηλή αύξηση +32.2%.
• Σύμφωνα με δεδομένα του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για το 2023, ο καρκίνος ήταν η δεύτερη κύρια αιτία θανάτου στις χώρες του δικτύου, μετά τις παθήσεις του κυκλοφορικού συστήματος, αντιπροσωπεύοντας το 21% όλων των θανάτων κατά το διάστημα αυτό.

Σχετικά με την Ελλάδα, τα ανησυχητικά ποσοστά για τον καρκίνο επιβεβαιώνονται και στη χώρα μας:

• Ο εκτιμώμενος αριθμός νέων κρουσμάτων από το 2022 έως το 2045, και για τα δύο φύλα, ηλικιών 0-85+, επρόκειτο να εκτοξευτεί από τα 65,7 χιλιάδες που ήταν το 2022, σε 76,6 χιλιάδες.
• Η μεν θνησιμότητα, προβλέπεται να ανέβει από 32,4 χιλιάδες σε 40 χιλιάδες, κατά το αναφερόμενο διάστημα.
• Στο «Προφίλ Χώρας για τον Καρκίνο» του 2025, η Ελλάδα σημειώνει χαμηλές επιδόσεις σε σύγκριση με άλλες χώρες της ΕΕ όσον αφορά τους παράγοντες κινδύνου για εμφάνιση καρκίνου, όπως το κάπνισμα, η παχυσαρκία και η ατμοσφαιρική ρύπανση.
• Σύμφωνα με την ίδια αναφορά, το 2021, ο καρκίνος ήταν η αιτία για 30.000 θανάτους ετησίως στην Ελλάδα, αποτελώντας το 20% του συνόλου των θανάτων.
• Οι δαπάνες για την πρόληψη το 2021 στην Ελλάδα αντιπροσώπευαν το 4% των τρεχουσών δαπανών για την υγεία —ποσοστό που αντιπροσωπεύει αύξηση κατά 2,2 ποσοστιαίες μονάδες από το 2020 λόγω των δαπανών που σχετίζονταν με τη νόσο COVID-19, αλλά είναι χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (6 %).

Ωστόσο, το πιο ελπιδοφόρο στατιστικό αφορά την πρόληψη για τον καρκίνο. Σύμφωνα με στοιχεία που παραθέτει ο επίσημος ιστότοπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το 40% των καρκίνων μπορεί να προληφθεί, με την εφαρμογή των πρωτοκόλλων που υφίστανται μέχρι σήμερα. Παρόλα αυτά, μόνο το 3% των προϋπολογισμών για την υγεία δαπανάται για την προαγωγή της υγείας και την πρόληψη των ασθενειών.

Συμμετοχή για την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου

Όπως τονίζει και η θεματική της Ημέρας, στο επίκεντρο βρίσκεται ο άνθρωπος. Σύμφωνα με αυτή τη κατεύθυνση, η συμμετοχή στην Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου μπορεί να γίνει με ανθρωποκεντρικούς τρόπους, όπως:

• Κοινοποίηση της προσωπικής ιστορίας από τους ασθενείς
• Συζητήστε για τον καρκίνο με την οικογένειά σας, τους φίλους σας, τους συναδέλφους σας και τα δίκτυά σας
• Υπερασπιστείτε όσους έχουν πληγεί από τον καρκίνο, προωθήστε την ευαισθητοποίηση και την εκπαίδευση και υποστηρίξτε τις προσπάθειες για τη βελτίωση της περίθαλψης
• Κάντε μια δωρεά σε έναν φορέα ή οργανισμό με σχετική δράση για τον καρκίνο
• Αξιοποίηση της ισχύος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, προωθώντας τα μηνύματα της ημέρας. Σχετικό υλικό παρατίθεται στον επίσημο ιστότοπο της Παγκόσμιας Ημέρας

Ο Καρκίνος στο Σήμερα: Μπορεί το Α.Ι. να Προβλέψει τις Μεταστάσεις;

Η μετάσταση του καρκίνου παραμένει η κύρια αιτία θανάτου στους περισσότερους καρκίνους, ιδιαίτερα στον καρκίνο του παχέος εντέρου, του μαστού και του πνεύμονα. Επί του παρόντος, το πρώτο ανιχνεύσιμο σημάδι της μεταστατικής διαδικασίας είναι η παρουσία κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων στο αίμα ή στο λεμφικό σύστημα. Μέχρι τότε, είναι ήδη πολύ αργά για να αποτραπεί η εξάπλωση του καρκίνου. Επιπλέον, μολονότι οι μεταλλάξεις που οδηγούν στο σχηματισμό των αρχικών όγκων είναι καλά κατανοητές, καμία μεμονωμένη γενετική αλλοίωση δεν μπορεί να εξηγήσει γιατί ορισμένα κύτταρα μεταναστεύουν και άλλα όχι.

Φτάνοντας στο σήμερα, με την εισχώρηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στη ζωή μας, έχουν παρατηρηθεί εξελίξεις στο ζήτημα των μεταστάσεων του καρκίνου. Ειδικότερα, επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Γενεύης (UNIGE), αξιοποίησαν κύτταρα από καρκίνους του παχέος εντέρου, εντοπίζοντας τα κριτήρια που επηρεάζουν τον κίνδυνο μετάστασης και έχουν εντοπίσει υπογραφές γονιδιακής έκφρασης που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση της πιθανότητας τους.

Μετέπειτα, οι ερευνητές δημιούργησαν ένα εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης, το MangroveGS, το οποίο φέρεται να έχει την ικανότητα να μετατρέπει αυτά τα δεδομένα σε προβλέψεις για πολλούς καρκίνους με σημαντική αξιοπιστία.

Στην πράξη, μετά την εκπαίδευση, το μοντέλο πέτυχε ακρίβεια σχεδόν 80% στην πρόβλεψη της εμφάνισης μεταστάσεων και της υποτροπής του καρκίνου του παχέος εντέρου, ένα αποτέλεσμα πολύ ανώτερο από τα υπάρχοντα εργαλεία.

Σύμφωνα με τον Aravind Srinivasan, διδακτορικό φοιτητή στο Τμήμα Γενετικής Ιατρικής και Ανάπτυξης στην Ιατρική Σχολή του UNIGE και συν-συγγραφέα της μελέτης «Η μεγάλη καινοτομία του εργαλείου μας, που ονομάζεται «Mangrove Gene Signatures (MangroveGS)», είναι ότι εκμεταλλεύεται δεκάδες, ακόμη και εκατοντάδες, γονιδιακές υπογραφές. Αυτό το καθιστά ιδιαίτερα ανθεκτικό στις μεμονωμένες παραλλαγές, σύμφωνα με τον ερευνητή.

Όπως υπογραμμίζει το EurekAlert!, οι υπογραφές που προέρχονται από τον καρκίνο του παχέος εντέρου μπορούν επίσης να προβλέψουν το μεταστατικό δυναμικό άλλων καρκίνων, όπως ο καρκίνος του στομάχου, του πνεύμονα και του μαστού.

Εν κατακλείδι, με τη βοήθεια του MangroveGS, οι πληροφορίες που θα συλλέγονται, θα προσφέρουν οφέλη ζωτικής σημασίας στους ασθενείς, όπως:

• αποτροπή της υπερβολικής θεραπείας σε ασθενείς χαμηλού κινδύνου, περιορίζοντας σημαντικά τις παρενέργειες και το περιττό κόστος
• εντατική παρακολούθηση και θεραπεία των ασθενών με υψηλότερο κίνδυνο
• βελτιστοποίηση της επιλογής των συμμετεχόντων σε κλινικές δοκιμές, με αποτέλεσμα τον μικρότερο αριθμό εθελοντών, αύξηση της στατιστικής ισχύος των μελετών και παροχή θεραπευτικών οφελών στους ασθενείς που έχουν άμεση ανάγκη

Πηγές: eurekalert.org, worldcancerday.org, britannica.com, gco.iarc.fr, oecd.org, health.ec.europa.eu, oecd.org