«Ας σκάσουν οι ζηλιάρηδες»: Ανακαλύφθηκε εκπληκτικό ψηφιδωτό 1.500 ετών με ελληνικές επιγραφές

 

Αρχαιολόγοι που εργάζονται στην αρχαία πόλη Σύεδρα, η οποία βρίσκεται κοντά στην Αλάγια (αρχαία Κορακήσιον) στα μεσογειακά παράλια της Τουρκίας, έφεραν στο φως ένα εξαιρετικά καλοδιατηρημένο ψηφιδωτό δάπεδο που χρονολογείται πριν από περίπου 1.500 χρόνια.

Το ψηφιδωτό, το οποίο κοσμείται με γεωμετρικά και φυτικά μοτίβα καθώς και δύο ενδιαφέρουσες ελληνικές επιγραφές, τράβηξε την προσοχή για τα αναπάντεχα παιχνιδιάρικα μηνύματά του: «Χρώ με χαρά» (Χρησιμοποίησέ το με χαρά) και μια φράση που μεταφράζεται ελεύθερα ως «Σκάσε από τη ζήλια σου, φθονερέ».

Η ανακάλυψη έγινε κατά τη διάρκεια των συνεχιζόμενων ανασκαφών που διεξάγονται υπό την επίβλεψη του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας και της Γενικής Διεύθυνσης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Μουσείων.

Πού βρέθηκε το εντυπωσιακό ψηφιδωτό

Το έργο αποτελεί μέρος της εθνικής πρωτοβουλίας «Κληρονομιά για το Μέλλον», η οποία στοχεύει στην προστασία και τη μελέτη σημαντικών αρχαιολογικών χώρων σε ολόκληρη τη χώρα.

Σύμφωνα με τον αναπληρωτή καθηγητή Δρα. Ertuğ Ergürer, μέλος της Σχολής Τουρισμού του Πανεπιστημίου Αλααντίν Κεϊκουμπάτ της Αλάγιας και επικεφαλής της ανασκαφικής ομάδας των Συέδρων, το ψηφιδωτό βρέθηκε σε ένα μεγάλο οικιστικό συγκρότημα εντός της αρχαίας πόλης.

«Πραγματοποιούμε ανασκαφές σε αυτό που φαίνεται να είναι ένα σημαντικό οικιστικό συγκρότημα», εξήγησε ο Ergürer.

«Το κτίριο υπέστη συνεχείς τροποποιήσεις και παρέμεινε σε χρήση από τον 2ο αιώνα μ.Χ. έως περίπου τον 7ο αιώνα μ.Χ., αντικατοπτρίζοντας διάφορες φάσεις κατοίκησης και αρχιτεκτονικών αλλαγών».

Το ψηφιδωτό που αποκαλύφθηκε πρόσφατα έχει διαστάσεις περίπου 4.5 επί 4.5 μέτρα και πιστεύεται ότι χρονολογείται στον 5ο ή 6ο αιώνα μ.Χ. Βρίσκεται στον χώρο της εισόδου του κτιρίου και η διακόσμηση του δαπέδου είναι εξαιρετικά καλοδιατηρημένη.

Οι δύο ελληνικές επιγραφές και ο συμβολισμός τους

«Το ψηφιδωτό συνδυάζει γεωμετρικά μοτίβα, φυτικά θέματα και δύο ελληνικές επιγραφές», δήλωσε ο Ergürer . Η επιγραφή στο κεντρικό πλαίσιο μεταφέρει μια φιλόξενη φράση παρόμοια με το “Χρώ με χαρά” (Χρησιμοποίησέ το με χαρά), ενώ μια άλλη επιγραφή στο νότιο πλαίσιο εκφράζει ένα συναίσθημα που μπορεί να ερμηνευθεί ως “Οι φθονούντες διαρραγήτωσαν” (Ας σκάσουν αυτοί που ζηλεύουν)»

Τέτοια μηνύματα δεν ήταν ασυνήθιστα στα οικιστικά ψηφιδωτά της Ύστερης Αρχαιότητας, όπου οι επιγραφές χρησίμευαν ενίοτε ως εκφράσεις φιλοξενίας, υπερηφάνειας για την ιδιοκτησία ή ως χιουμοριστική προστασία από την κακοβουλία.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο συνδυασμός της θερμής φιλοξενίας και της περιπαικτικής πρόκλησης προσφέρει μια ματιά στην προσωπικότητα και τις κοινωνικές αντιλήψεις των αρχαίων ενοίκων του κτιρίου.

Μετά την ανακάλυψη, οι εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης στην περιοχή ολοκληρώθηκαν, ώστε να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη διατήρηση του ψηφιδωτού.

Φωτογραφία: Γενική Διεύθυνση Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Μουσείων

Η ιστορία της Σύεδρας και η σημασία της

Χτισμένα σε έναν λόφο περίπου 20 χιλιόμετρα ανατολικά της Αλάγιας, τα Σύεδρα αποτελούν μία από τις πιο συναρπαστικές αλλά λιγότερο γνωστές αρχαίες πόλεις στα μεσογειακά παράλια της Τουρκίας.

Η πόλη ιδρύθηκε κατά την Ελληνιστική περίοδο, άκμασε υπό Ρωμαϊκή κυριαρχία και εξελίχθηκε σε σημαντικό περιφερειακό κέντρο μεταξύ του 1ου αιώνα π.Χ. και του 7ου αιώνα μ.Χ. Τα αρχαιολογικά κατάλοιπα στον χώρο περιλαμβάνουν τείχη, οδούς, λουτρά, δεξαμενές, ναούς, ένα βουλευτήριο και μια εντυπωσιακή οδό με κιονοστοιχίες.

Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά των Συέδρων είναι το εξελιγμένο σύστημα διαχείρισης υδάτων, που περιλαμβάνει μεγάλες λαξευμένες στον βράχο δεξαμενές, σχεδιασμένες για τη συλλογή του βρόχινου νερού σε μια περιοχή όπου οι πηγές γλυκού νερού ήταν περιορισμένες.

Οι ιστορικές πηγές υποδηλώνουν ότι τα Σύεδρα διαδραμάτιζαν ενεργό ρόλο στην περιφερειακή πολιτική και το εμπόριο. Τα νομίσματα που κόπηκαν στην πόλη κατά τη ρωμαϊκή περίοδο υποδεικνύουν μια ακμάζουσα αστική κοινότητα με ισχυρούς δεσμούς με τον ευρύτερο μεσογειακό κόσμο.

Η πόλη κέρδισε επίσης αναγνώριση στην αρχαιότητα, όταν ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Σεπτίμιος Σεβήρος φέρεται να αντάμειψε τους πολίτες της επειδή αντιστάθηκαν στους πειρατές που απειλούσαν τους παραθαλάσσιους οικισμούς της περιοχής.

Σήμερα, η προνομιακή τοποθεσία των Συέδρων σε ύψωμα προσφέρει πανοραμική θέα στη Μεσόγειο Θάλασσα και την οροσειρά του Ταύρου, καθιστώντας την πόλη όχι μόνο έναν σημαντικό αρχαιολογικό χώρο αλλά και έναν προορισμό απαράμιλλης φυσικής ομορφιάς.

Παράθυρο στην καθημερινή ζωή της ύστερης Αρχαιότητας

Ανακαλύψεις όπως το πρόσφατα αποκαλυφθέν ψηφιδωτό παρέχουν πολύτιμες γνώσεις για την καθημερινή ζωή κατά την Ύστερη Ρωμαϊκή και την Πρώιμη Βυζαντινή περίοδο.

Σε αντίθεση με τα μνημειώδη οικοδομήματα, όπως οι ναοί ή τα θέατρα, τα κτίρια κατοικιών αποκαλύπτουν πώς ζούσαν οι απλοί άνθρωποι, πώς διακοσμούσαν τα σπίτια τους και πώς εξέφραζαν την πολιτισμική τους ταυτότητα.

Οι ευφυείς επιγραφές που διασώθηκαν στο ψηφιδωτό των Συέδρων δείχνουν ότι ακόμη και πριν από 1.500 χρόνια, οι ιδιοκτήτες των σπιτιών χρησιμοποιούσαν το χιούμορ και τη φιλοξενία για να υποδεχτούν τους επισκέπτες και να αποτρέψουν διακριτικά τον φθόνο.

Καθώς οι ανασκαφές συνεχίζονται στο πλαίσιο του έργου «Κληρονομιά για το Μέλλον», οι αρχαιολόγοι αναμένουν περαιτέρω ανακαλύψεις που θα ρίξουν φως στη μακρά και δυναμική ιστορία των Συέδρων, προσφέροντας νέες προοπτικές για τη ζωή σε μία από τις ανθεκτικές αρχαίες πόλεις της Μεσογείου.

enikos.gr/technology