Σαν σήμερα 30 Μαΐου

Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας

1381: Ξεσπά η Εξέγερση των Χωρικών (Peasants’ Revolt), η πρώτη μεγάλη λαϊκή εξέγερση στην Αγγλία, με κύριο αίτιο το δυσβάστακτο χαράτσι που επέβαλε στους υπηκόους του ο νεαρός βασιλιάς, Ριχάρδος Β’.

1416: Η Σύνοδος της Κωνσταντίας, η οποία συγκλήθηκε από τον αυτοκράτορα Σιγισμόνδο, υποστηρικτή του Αντίπαπα Ιωάννη ΚΓ’, εκτελεί στην πυρά τον Ιερώνυμο της Πράγας ως αιρετικό.

1431: Στη Ρουέν της Γαλλίας, η 19χρονη Ιωάννα της Λωραίνης (Ζαν ντ’Αρκ) καίγεται στην πυρά από τους Άγγλους.

1574: Ο Ερρίκος Γ’ γίνεται βασιλιάς της Γαλλίας.

1588: Σαλπάρει από τη Λισαβόνα για τη Μάγχη το τελευταίο πλοίο της Ισπανικής Αρμάδας.

1631: Εκδίδεται η Gazette de France, η πρώτη γαλλική εφημερίδα.

1635: Υπογράφεται η συνθήκη της Πράγας.

1814: Υπογράφεται η συνθήκη των Παρισίων, με την οποία τα γαλλικά σύνορα επιστρέφουν στην έκταση που είχαν το 1792. Ο Ναπολέων Α’ εξορίζεται στην Έλβα.

1828: Ο τσάρος Νικόλαος Α’ αποστέλλει στον Ιωάννη Καποδίστρια 500.000 ρούβλια για τη στήριξη του νεοσύστατου ελληνικού κράτους.

1876: Καθαιρείται ο Οθωμανός σουλτάνος, Αμπντούλ Αζίζ, και τον διαδέχεται ο ανιψιός του, Μουράτ Ε’.

1883: Στη Νέα Υόρκη, μία φήμη ότι η γέφυρα του Μπρούκλιν πρόκειται να καταρρεύσει προκαλεί πανικό με απολογισμό 12 νεκρούς.

1911: Ολοκληρώνεται το πρώτο Ράλι Ιντιανάπολις 500, με πρώτο νικητή τον Ρέι Χαρούν.

1913: Ο Α’ Βαλκανικός Πόλεμος λήγει και επίσημα με την υπογραφή της συνθήκης του Λονδίνου.

1917: Ο Αλέξανδρος Α’ ανεβαίνει στο θρόνο του Βασιλείου της Ελλάδος, μετά την παραίτηση του πατέρα του, Κωνσταντίνου.

1937: Η Αστυνομία στο Σικάγο πυροβολεί και σκοτώνει δέκα διαδηλωτές εργάτες.

1941: Λήγει η Μάχη της Κρήτης, με την κατάληψη όλου του νησιού από τους Γερμανούς.

1941: Δύο 19χρονοι φοιτητές, ο Μανώλης Γλέζος και ο Απόστολος Σάντας, φοιτητές της Ανώτατης Σχολής Οικονομικών και Εμπορικών Επιστημών (ΑΣΟΕΕ) και της Νομικής Αθηνών, κατεβάζουν τη ναζιστική σημαία από τον ιστό στον ιερό βράχο της Ακρόπολης, ως ένδειξη αντίστασης στη γερμανική κατοχή. Όλα γίνονται τη νύκτα της 30ής Μαΐου, ξημερώνοντας η 31η Μαΐου, κυριολεκτικά κάτω από τα μάτια της εκεί φρουράς. Το τολμηρό εγχείρημα προκαλεί κύμα ενθουσιασμού τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Η πράξη τους γίνεται πηγή έμπνευσης σε όσους αντιστέκονται ενάντια στον κατακτητή. Το ναζιστικό καθεστώς απαντά με καταδίκη των υπευθύνων ερήμην σε θάνατο και ξεκινά μια εκτεταμένη αναζήτηση. Τελικά, οι δύο νεαροί συλλαμβάνονται και φυλακίζονται στις φυλακές Αβέρωφ. Εκεί ο Γλέζος, εξαιτίας απάνθρωπων βασανιστηρίων προσβάλλεται από φυματίωση βαριάς μορφής, οπότε και αφήνεται ελεύθερος.

1941: Λήγει η Μάχη της Κρήτης, με την κατάληψη όλου του νησιού από τους Γερμανούς.

1943: Ο Γιόζεφ Μένγκελε διορίζεται γιατρός στο στρατόπεδο εξόντωσης Άουσβιτς Μπίρκεναου, όπου και θα πραγματοποιήσει απάνθρωπα πειράματα σε κρατούμενους. Θα μείνει στην ιστορία ως ο «Άγγελος του Θανάτου».

1961: Δολοφονείται στο Σάντο Ντομίγκο της Δομινικανής Δημοκρατίας ο δικτάτορας Ραφαήλ Τρουχίλιο.

1962: Η Μικτή Θεσσαλονίκης νικά 2-1 την Μπαρτσελόνα σε φιλικό παιγνίδι. Το νικητήριο γκολ πετυχαίνει ο Λώλος Χασεκίδης του Ηρακλή.

1962: Πραγματοποιείται η πρώτη σέντρα στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου που διεξάγεται στη Χιλή.

1967: Η ανατολική περιφέρεια της Νιγηρίας ανακηρύσσει την ανεξαρτησία της ως Δημοκρατία της Μπιάφρας, πυροδοτώντας εμφύλιο πόλεμο.

1968: Ο Σαρλ ντε Γκολ επανεμφανίζεται δημόσια μετά την πτήση του προς το Μπάντεν-Μπάντεν της Γερμανίας και με ραδιοφωνικό του διάγγελμα ανακοινώνει τη διάλυση της Γαλλικής Εθνοσυνέλευσης. Αμέσως μετά, λιγότερο από 1.000.000 υποστηρικτές του βαδίζουν στη λεωφόρο Ηλυσίων Πεδίων, στο Παρίσι. Αυτό είναι το σημείο καμπής των γεγονότων του Μάη του ’68 στη Γαλλία.

1969: Αναλαμβάνουν υπηρεσία οι πρώτες γυναίκες αστυφύλακες στην Ελλάδα.

1972: Σκοτώνονται 25 άτομα και 72 τραυματίζονται στο διεθνές αεροδρόμιο του Τελ Αβίβ, όταν μέλη της τρομοκρατικής οργάνωσης «Ιαπωνικός Κόκκινος Στρατός», που υποστηρίζουν την Παλαιστίνη, βγαίνουν από αεροσκάφος της Air France και επιτίθενται σε πλήθος περίπου 300 ατόμων με χειροβομβίδες και αυτόματα πυροβόλα.

1990: Πραγματοποιείται η πρώτη μεταμόσχευση ήπατος στην Ελλάδα στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης και διαρκεί 5,5 ώρες.

1998: Η Κατερίνα Θάνου σπάει το ρεκόρ στα 100 μέτρα γυναικών, σημειώνοντας επίδοση 10:99.

2006: Η τρομοκρατική οργάνωση «Επαναστατικός Αγώνας» εξαπολύει βομβιστική επίθεση κατά του τότε υπουργού Πολιτισμού, Γιώργου Βουλγαράκη, έξω από το σπίτι του στο Λυκαβηττό. Ο εκρηκτικός μηχανισμός, που είχε ενεργοποιηθεί με τηλεχειρισμό, είχε τοποθετηθεί σε σακβουαγιάζ που είχε αφεθεί σε ποδήλατο.

Γεννήσεις

1201 – Θεοβάλδος Α’, βασιλιάς της Ναβάρας

1814 – Μιχαήλ Μπακούνιν, Ρώσος επαναστάτης και φιλόσοφος

1845 – Αμεδαίος, βασιλιάς της Ισπανίας

1846 – Πέτερ Καρλ Φαμπερζέ, Ρώσος κοσμηματοποιός

1881 – Γκέοργκ φον Κίχλερ, Γερμανός στρατάρχης

1896 – Χάουαρντ Χοκς, Αμερικανός σκηνοθέτης

1899 – Έρβιν Θάλμπεργκ, Αμερικανός παραγωγός

1908 – Χάνες Αλφβέν, Σουηδός φυσικός

1908 – Μελ Μπλανκ, Αμερικανός ηθοποιός

1912 – Τζούλιους Άξελροντ, Αμερικανός βιοχημικός

1928 – Γκούσταβ Λέονχαρτ, Ολλανδός μουσικός και διευθυντής ορχήστρας

1931 – Γεράσιμος Αρσένης, Έλληνας πολιτικός

1934 – Αλεξέι Λεόνοφ, Ρώσος κοσμοναύτης

1934 – Αλκέτας Παναγούλιας, Έλληνας ποδοσφαιριστής και προπονητής

1935 – Γεράσιμος Λαβράνος, Έλληνας συνθέτης

1951 – Φερνάντο Λούγο, Παραγουανός πολιτικός

1951 – Ζντράβκο Τσόλιτς, Γιουγκοσλάβος τραγουδιστής

1962 – Τίμο Σόινι, Φινλανδός πολιτικός

1965 – Τάσος Μητσόπουλος, Κύπριος πολιτικός

1974 – Κώστας Χαλκιάς, Έλληνας τερματοφύλακας

1977 – Πυγμαλίων Δαδακαρίδης, Έλληνας ηθοποιός

1980 – Στίβεν Τζέραρντ, Άγγλος ποδοσφαιριστής

Θάνατοι

1035 – Βαλδουίνος Δ’, κόμης της Φλάνδρας

1252 – Φερδινάνδος Γ’, βασιλιάς της Καστίλης

1431 – Ιωάννα της Λωραίνης, Γαλλίδα ηρωίδα

1434 – Πρόκοπ ο Φαλακρός, ηγέτης των Χουσιτών

1574 – Κάρολος Θ’, βασιλιάς της Γαλλίας

1593 – Κρίστοφερ Μάρλοου, Άγγλος θεατρικός συγγραφέας

1640 – Πέτερ Πάουλ Ρούμπενς, Φλαμανδός ζωγράφος

1744 – Αλεξάντερ Πόουπ, Άγγλος ποιητής

1770 – Φρανσουά Μπουσέ, Γάλλος ζωγράφος

1778 – Βολταίρος (κατά κόσμον Φρανσουά Μαρί Αρουέ), Γάλλος συγγραφέας και φιλόσοφος

1826 – Παλαιών Πατρών Γερμανός, Έλληνας μητροπολίτης

1912 – Γουίλμπουρ Ράιτ, Αμερικανός αεροπόρος

1918 – Γκεόργκι Πλεχάνοφ, Ρώσος επαναστάτης και φιλόσοφος

1960 – Μπορίς Παστερνάκ, Ρώσος συγγραφέας

1967 – Κλοντ Ρέινς, Άγγλος ηθοποιός

1970 – Έντουιν Τζόνσον, Αμερικανός γερουσιαστής

1976 – Μιτσούο Φουσίντα, Ιάπωνας αεροπόρος

1977 – Βασίλης Ρώτας, Έλληνας συγγραφέας

2007 – Ουίλιαμ Μέρεντιθ, Αμερικανός ποιητής και πανεπιστημιακός

2009 – Λουίς Καμπράλ, πρόεδρος της Γουινέα-Μπισάου

2014 – Λεωνίδας Βασιλικόπουλος, Έλληνας αντιναύαρχος

2019 – Κώστας Ευρυπιώτης, Έλληνας ηθοποιός