Στις 17 Ιουνίου 2026 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε με ευρεία πλειοψηφία (με 381 ψήφους υπέρ, 107 κατά και 171 αποχές), ακόμη μία έκθεση – καταπέλτη για την Τουρκία (δείτε την έκθεση), η οποία διατυπώνει με σαφήνεια την ανησυχία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) για την επιμονή της Τουρκίας σε αναθεωρητικές και επεκτατικές πολιτικές στην Ανατολική Μεσόγειο.
Συγκεκριμένα, στην παράγραφο 37 της Έκθεσης A10-0106/2026, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για το γεγονός ότι, η Τουρκία εξακολουθεί να υποστηρίζει μια επίσημη απειλή πολέμου κατά της Ελλάδας (casus belli), η οποία είναι αδιανόητη μεταξύ συμμάχων και καλών γειτόνων.
Οι παραβιάσεις αυτές συνδέονται, σύμφωνα με το Κοινοβούλιο, με το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», καθώς και με μια σειρά πρακτικών που περιλαμβάνουν την αύξηση των παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου, την εργαλειοποίηση του συστήματος NAVTEX, αλλά και παρεμβάσεις σε θαλάσσιες ζώνες και έργα στρατηγικής σημασίας της Ε.Ε..
Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται ο Great Sea Interconnector και ο EastMed, έργα που έχουν χαρακτηριστεί ως έργα κοινού ενδιαφέροντος της Ένωσης.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναφέρεται επίσης, στην αντίρρηση της Τουρκίας για τη δημιουργία θαλάσσιου πάρκου στο Αιγαίο εντός ελληνικών χωρικών υδάτων, καθώς και στην αύξηση περιστατικών παράνομης αλιευτικής δραστηριότητας τουρκικών σκαφών στην περιοχή.
‘Εκκληση στην Τουρκία να σεβαστεί πλήρως την κυριαρχία όλων των κρατών – μελών της Ε.Ε.
Σε επίπεδο διεθνούς δικαίου, το Κοινοβούλιο επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την Τουρκία να σεβαστεί πλήρως την κυριαρχία όλων των κρατών-μελών της Ε.Ε. επί των χωρικών υδάτων και του εναέριου χώρου τους, σύμφωνα με το ενωσιακό και διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), καθώς και το δικαίωμα οριοθέτησης αποκλειστικών οικονομικών ζωνών.
Στο ίδιο πλαίσιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επαναλαμβάνει τη θέση του ότι το μνημόνιο συνεννόησης (MOU) μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στη Μεσόγειο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει νομικές συνέπειες για τρίτα κράτη.
Για την Κύπρο
Σε ό,τι αφορά την Κύπρο, το Κοινοβούλιο επαναβεβαιώνει τη στήριξή του σε μια συνολική, δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού, στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, βάσει δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας με ενιαία διεθνή νομική προσωπικότητα, ενιαία κυριαρχία, ενιαία ιθαγένεια και πολιτική ισότητα, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και το πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών.
Τέλος, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητεί την άμεση επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για την επανένωση της Κύπρου υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, στη βάση των συνομιλιών που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά το 2017, και καλεί την Τουρκία να εγκαταλείψει την πρόταση περί λύσης δύο κρατών και να επιστρέψει στο συμφωνημένο πλαίσιο λύσης υπό τον ΟΗΕ.
Αξιολογώντας τις ανωτέρω αναφορές γίνεται κατανοητό, ότι στον πυρήνα της ευρωπαϊκής αξιολόγησης βρίσκεται πλέον όχι μόνο η καταγραφή επιμέρους παραβιάσεων της κυριαρχίας της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά η συστηματική σύνδεσή τους με το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», το οποίο αντιμετωπίζεται ως συνεκτικό στρατηγικό πλαίσιο και όχι ως μεμονωμένη πολιτική ρητορική.
Συγκεκριμένα, μέχρι σήμερα η Ε.Ε. καταδίκαζε μεμονωμένα γεγονότα όπως τις τουρκικές παραβιάσεις στο Αιγαίο, τις γεωτρήσεις στην Κυπριακή ΑΟΖ, το Τουρκο-Λυβικό Μνημόνιο ή το casus belli, ενώ τώρα για πρώτη φορά τα συνδέει όλα αυτά με ένα ενιαίο αναθεωρητικό δόγμα, τη «Γαλάζια Πατρίδα».
Μια εξίσου σημαντική εξέλιξη που πρέπει να αναδειχτεί είναι το γεγονός ότι, το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» δεν αντιμετωπίζεται από την Ε.Ε. ως διμερές πρόβλημα μεταξύ Ελλάδας – Τουρκίας, αλλά ως πρόβλημα της ευρωπαϊκής ασφάλειας που επηρεάζει τα ευρωπαϊκά συμφέροντα.
Αυτό σημαίνει, ότι για την Ε.Ε. το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» σχετίζεται πλέον με την ασφάλεια και σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ απειλεί και τη συνοχή και υπόσταση της ίδιας της Ένωσης.
Αναθεωρητικό και επεκτατικό κράτος η Τουρκία
Στο ίδιο πλαίσιο, όπως επισημαίνεται στην Έκθεση, η Τουρκία δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ένας απλός «ταραξίας» της περιοχής, αλλά ως ένα αναθεωρητικό και επεκτατικό κράτος που οι πρακτικές του έρχονται σε αντίθεση με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και τις θεμελιώδεις αρχές της ευρωπαϊκής έννομης τάξης.
Επιπρόσθετα, η σημασία της εν λόγω Έκθεσης δεν έγκειται μόνο στο αυστηρό της ύφος και στην καταδίκη της Τουρκίας, αλλά και στο γεγονός ότι, για πρώτη φορά η Ε.Ε. συνδέει με σαφήνεια ζητήματα δημοκρατίας και κράτους δικαίου με τον τουρκικό αναθεωρητισμό, αντιμετωπίζοντας την τουρκική εξωτερική πολιτική ως προέκταση ενός αυταρχικού καθεστώτος.
Εν κατακλείδι, η Ε.Ε. μέσω της Έκθεσής της, αμφισβητεί θεσμικά τη νομιμοποίηση της «Γαλάζιας Πατρίδας» σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.
Η απονομιμοποίηση αυτή, δεν σημαίνει ότι η Τουρκία θα εγκαταλείψει την αναθεωρητική και επεκτατική πολιτική της, αλλά σηματοδοτεί την απώλεια του πολιτικού και θεσμικού ερείσματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» στη διεθνή σκηνή.
Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, ιδίως σε ένα διεθνές σύστημα όπου η πολιτική νομιμοποίηση αποτελεί κρίσιμο συντελεστή ισχύος και επιρροής.
Τέλος, δεν πρέπει να παραβλεφθεί η αξία της χρονικής συγκυρίας, καθώς η εν λόγω Έκθεση, έρχεται σε μια περίοδο που συμπίπτει με την προσπάθεια της Τουρκίας να δώσει θεσμική υπόσταση στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Η απόφαση της Τουρκίας να αναβάλει την ψήφιση του νομοσχεδίου για τον Οκτώβριο δεν μπορεί να είναι τυχαία, καθώς φαίνεται να συνδέεται με τους εσωτερικούς πολιτικούς και διπλωματικούς υπολογισμούς της Άγκυρας απέναντι στις αυξανόμενες διεθνείς αντιδράσεις και την εντεινόμενη θεσμική κριτική που διατυπώνεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Αποκαλύπτει επίσης, ότι ο κ. Ερντογάν αντιλαμβάνεται πλέον το αυξανόμενο διπλωματικό κόστος της στρατηγικής του και αναδιπλώνεται.
Υπό αυτό το πρίσμα, η χρονική σύμπτωση της αναβολής με την ανακοίνωση της συγκεκριμένης ευρωπαϊκής Έκθεσης αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς αναδεικνύει ότι το ζήτημα της «Γαλάζιας Πατρίδας» δεν εξελίσσεται πλέον μόνο στο πεδίο της ρητορικής ή των επιχειρησιακών πρακτικών, αλλά και στο επίπεδο της θεσμικής νομιμοποίησης και αμφισβήτησής της στο διεθνές περιβάλλον.
Συνοψίζοντας, η Έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συνιστά μια σημαντική θεσμική και πολιτική εξέλιξη, την οποία η Ελλάδα μπορεί να αξιοποιήσει ως σημείο αναφοράς για τη διαμόρφωση μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής αντιμετώπισης του τουρκικού αναθεωρητισμού.
Γράφει ο Δρ. Κωνσταντίνος Π. Μπαλωμένος, Πολιτικός Επιστήμονας – Διεθνολόγος
enikos.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου