.jpg)
Οσιοι Ισαάκ, Φαύστος και Δαλμάτος
Ο Δαλμάτος από νεαρή ηλικία εντάχθηκε στον στρατό και υπηρετούσε ως αξιωματικός στο 2ο λόχο της αυτοκρατορικής φρουράς, όπου δεν δίσταζε να αποκαλύπτει τον σεβασμό του προς τον Θεό. Οταν γνωστοποιήθηκε στον αυτοκράτορα Θεοδόσιο τον Μέγα ότι ο Σύρος ερημίτης Ισαάκ είχε προβλέψει στον αυτοκράτορα Ουάλη την ήττα του από τους Γότθους και τον θάνατό του, ο αυτοκράτορας πήρε μαζί του τον Δαλμάτο για να επισκεφθεί τον ερημίτη. Ο Δαλμάτος εντυπωσιάστηκε τότε από την όψη και, κυρίως, από τα θεόπνευστα λόγια του ερημίτη και πήγε ξανά να τον επισκεφτεί μόνος του. Συνεπαρμένος από τα κηρύγματα και την αφοσίωσή του στον Θεό, αποφάσισε και εκείνος να αφήσει τα εγκόσμια, την υψηλή θέση του στη φρουρά και την αυλή του αυτοκράτορα και ανακοίνωσε στη σύζυγό του την πρόθεσή του να γίνει ερημίτης στο περιβάλλον του Ισαάκ. Παραχώρησε τα υπάρχοντά του σε εκείνη και την κόρη του, τις έστειλε στην πατρική του οικογένεια και, παίρνοντας μαζί τον γιο του Φαύστο, έγιναν υποτακτικοί στον Ισαάκ.
Πολύ γρήγορα διακρίθηκε για τις αρετές του, την υπακοή και τον σεβασμό, την αγάπη και φροντίδα προς τους φτωχούς στη Μονή και, όταν κοιμήθηκε ο όσιος Ισαάκ, ομόφωνα επιλέχθηκε από τους μοναχούς της αδελφότητας ως ηγούμενος, θέτοντάς του όμως απαράβατο όρο να μην εξέλθει ποτέ των ορίων της μονής του. Σημαντικός σταθμός στη ζωή του ήταν η καθοριστική στάση του στην αντιμετώπιση της νεστοριανής αίρεσης. Ο αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως Νεστόριος, γνωρίζοντας τις θέσεις του Δαλμάτου και κρύβοντας ακόμη τις δικές του, πήγε να τον βρει στη μονή του. Οταν έφευγε, ο Δαλμάτος τού είπε: «Διόρθωσε πρώτα αυτό που κρύβεις στην καρδιά σου και τότε θα μπορέσεις να μπεις στο κελλί μου». Και στους αδελφούς μοναχούς είπε: «Προσέξτε, γιατί ένα κακό θηρίο μπήκε στην πόλη και θα πληγώσει πολύ κόσμο». Πράγματι, ο Νεστόριος εκδήλωσε αμέσως μετά τις αιρετικές του απόψεις και, παρόλο που καταδικάστηκε στην Γ΄ Οικουμενική Σύνοδο της Εφέσου με πρωτοβουλία του Κυρίλλου Αλεξανδρείας, οι νεστοριανοί οπαδοί του, ελέγχοντας μεγάλο μέρος των μηχανισμών και των θεσμών της αυτοκρατορίας, συνέχιζαν να ναρκοθετούν την Εκκλησία και να απειλούν τους Πατέρες της Συνόδου.
Με θεία παρότρυνση, ο Δαλμάτος αποφάσισε μετά από πολλά χρόνια να εξέλθει για πρώτη φορά από τη μονή του, για να μεταβεί στην Κωνσταντινούπολη και να εκθέσει στον Θεοδόσιο την ακριβή θεολογία της Εκκλησίας. Αμέσως, τότε, ελήφθησαν κατασταλτικά μέτρα κατά του Νεστόριου και των οπαδών του, ενώ ο Δαλμάτος, σε αναγνώριση του έργου του, ονομάστηκε επικεφαλής όλων των μοναστικών καθιδρυμάτων της πρωτεύουσας και της ευρύτερης περιοχής της.
Εκοιμήθη ειρηνικά σε ηλικία 85 ετών, ενώ η κηδεία του υπήρξε πάνδημη, με τη συμμετοχή όλων των ιερωμένων της περιοχής του και τελέστηκε από τον Αρχιεπίσκοπο Αλεξάνδρειας Πρόκλο, ο οποίος, τηρώντας την επιθυμία του οσίου, χειροτόνησε τον γιο του Φαύστο ηγούμενο και επικεφαλής όλων των Μονών της Βασιλεύουσας. Ο Φαύστος ακολούθησε τις αρχές του πατέρα του, ξεχώρισε και αυτός για τις αρετές του και πολέμησε τις αιρέσεις και τους αιρετικούς, ειδικότερα τον Ευτύχιο το 448, και κοιμήθηκε ειρηνικά στην εποχή του αυτοκράτορα Μαρκιανού (450-457).
.jpg)
Σύζυγος του Ζεβεδαίου, μητέρα των αποστόλων Ιακώβου και Ιωάννη και συγγενής της Παναγίας, υπήρξε μόνιμη ακόλουθος του Ιησού Χριστού σε όλη την επίγεια ζωή του, στην αρχή, ωστόσο, και μην έχοντας αντιληφθεί το νόημα της αποστολής του Χριστού, ζήτησε από τον Κύριο να δώσει στους δύο γιους της τιμητική θέση στο επίγειο βασίλειο που θεωρούσε ότι οργάνωνε ο Υιός του Θεού. Ο Χριστός τότε τη διόρθωσε λέγοντάς της ότι όσοι επιθυμούν να μοιραστούν τη δόξα του πρέπει πρώτα να μοιραστούν το «ποτήριον του πάθους του».
Η Σαλώμη επέδειξε μεγάλο θάρρος ακολουθώντας παντού τον Κύριο, μην εγκαταλείποντάς Τον ακόμη και στη Σταύρωσή Του, ήταν δε μαζί με τη Θεοτόκο και τη Μαρία τη Μαγδαληνή όταν τα ξημερώματα της Κυριακής πήγαν στον τάφο να αλείψουν το σώμα Του και αξιώθηκε να ακούσει από τον άγγελο την Ανάσταση του Κυρίου. Μετά την Πεντηκοστή, συνέχισε να υπηρετεί την πρώτη Εκκλησία στα Ιεροσόλυμα με μεγάλο ζήλο και φιλανθρωπικό έργο, πέρασε τη δοκιμασία του θανάτου του γιου της Ιακώβου, ο οποίος αποκεφαλίστηκε από τον Ηρώδη Αγρίππα, και εκοιμήθη ειρηνικά.
Ιερομάρτυς Στέφανος Α΄ Πάπας Ρώμης
Ελληνικής καταγωγής, γεννήθηκε στη Ρώμη και υπηρέτησε ως αρχιδιάκονος του πάπα Λουκίου Α΄, τον οποίο και διαδέχθηκε στον θρόνο της Ρώμης το 254. Κατά τη διάρκεια της αρχιερατείας του, κατήχησε και βάπτισε πολλούς ειδωλολάτρες, χειροτόνησε κληρικούς που αργότερα μαρτύρησαν για την πίστη τους και αγωνίστηκε με ζήλο κατά του σχίσματος του Νοβατιανού. Το Νοβατιανό Σχίσμα εκδηλώθηκε στην τοπική εκκλησία της Ρώμης το 251 και έλαβε την ονομασία του από τον πρεσβύτερο Νοβατιανό, ο οποίος διαφώνησε έντονα με την ηγεσία της Εκκλησίας σχετικά με τη μεταχείριση των χριστιανών που είχαν υποπέσει στην άρνηση του Χριστού κατά τη διάρκεια των διωγμών («πεπτωκότες»). Μετά το τέλος των διωγμών, όμως, πολλοί από αυτούς ζήτησαν να επιστρέψουν σε εκκλησιαστική κοινωνία, με τον Νοβατιανό και τους οπαδούς του, που αυτοαποκαλούνταν «Καθαροί», να έχουν πολύ αυστηρή στάση, υποστηρίζοντας ότι η Εκκλησία δεν είχε το δικαίωμα να συγχωρέσει όσους αρνήθηκαν την πίστη, καθώς αυτό εθεωρείτο θανάσιμο αμάρτημα.
Ο τότε επίσκοπος Ρώμης Κορνήλιος υποστήριξε μια πιο επιεική στάση, επιτρέποντας δηλαδή την επιστροφή των πεπτωκότων μετά από περίοδο μετανοίας. Λόγω αυτής της διαφωνίας, ο Νοβατιανός χειροτονήθηκε επίσκοπος από ομάδα οπαδών του, δημιουργώντας έτσι μια παράλληλη Εκκλησία στη Ρώμη για αρκετά χρόνια. Οι Καθαροί επιβίωσαν ως ξεχωριστή ομάδα για αρκετούς αιώνες, κυρίως στην Ανατολή, πριν τελικά αφομοιωθούν ή εξαφανιστούν. Ο Στέφανος δεν διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στην εξέλιξη της διαμάχης, αν και η δική του παρέμβαση επικεντρώθηκε κυρίως σε ένα δευτερογενές αλλά κρίσιμο θεολογικό ζήτημα, την εγκυρότητα δηλαδή του βαπτίσματος των αιρετικών. Υποστήριζε ότι όσοι είχαν βαπτιστεί από Νοβατιανούς ή άλλους αιρετικούς στο όνομα της Αγίας Τριάδας δεν χρειαζόταν να βαπτιστούν ξανά για να γίνουν δεκτοί στην Καθολική Εκκλησία, αλλά αρκούσε η μετάνοιά τους και η επίθεση των χειρών από τους πρεσβυτέρους. Αυτή η θέση τον έφερε σε άμεση αντιπαράθεση με τον Κυπριανό Καρχηδόνος και πολλούς επισκόπους της Ασίας και της Αφρικής, οι οποίοι θεωρούσαν άκυρα τα μυστήρια των σχισματικών και επέμεναν στον αναβαπτισμό.
Μαρτύρησε το 257 επί αυτοκράτορα Βαλεριανού. Σύμφωνα με την παράδοση, όταν συνελήφθη και οδηγήθηκε στον ναό του Αρεως, μετά από προσευχή του έγινε σεισμός, κατά τη διάρκεια του οποίου γκρεμίστηκε μέρος του ναού, και προσέτρεξε στον τάφο της αγ. Λουκίας για να τελέσει τη Θεία Λειτουργία, εκεί όμως τον βρήκαν οι στρατιώτες και τον αποκεφάλισαν.
Τιμάται επίσης η μνήμη: οσίας Θεοκλητούς της θαυματουργού, Ιωάννου του μοναχού και Ιωάννου του νέου, αρχιεπισκόπων Εφέσου, οσίου Ιωάννου του ομολογητού, κτήτορος της Μονής του Προδρόμου εν τη νήσω Πατελλάρια, οσίου Κοσμά ευνούχου και ερημίτου εν Παλαιστίνη, οσίου Αντωνίου του Ρωμαίου του θαυματουργού και ηγουμένου εν Νόβγκοροντ και οσίου Βασιλείου εν Κάμενυ.
Ελληνικής καταγωγής, γεννήθηκε στη Ρώμη και υπηρέτησε ως αρχιδιάκονος του πάπα Λουκίου Α΄, τον οποίο και διαδέχθηκε στον θρόνο της Ρώμης το 254. Κατά τη διάρκεια της αρχιερατείας του, κατήχησε και βάπτισε πολλούς ειδωλολάτρες, χειροτόνησε κληρικούς που αργότερα μαρτύρησαν για την πίστη τους και αγωνίστηκε με ζήλο κατά του σχίσματος του Νοβατιανού. Το Νοβατιανό Σχίσμα εκδηλώθηκε στην τοπική εκκλησία της Ρώμης το 251 και έλαβε την ονομασία του από τον πρεσβύτερο Νοβατιανό, ο οποίος διαφώνησε έντονα με την ηγεσία της Εκκλησίας σχετικά με τη μεταχείριση των χριστιανών που είχαν υποπέσει στην άρνηση του Χριστού κατά τη διάρκεια των διωγμών («πεπτωκότες»). Μετά το τέλος των διωγμών, όμως, πολλοί από αυτούς ζήτησαν να επιστρέψουν σε εκκλησιαστική κοινωνία, με τον Νοβατιανό και τους οπαδούς του, που αυτοαποκαλούνταν «Καθαροί», να έχουν πολύ αυστηρή στάση, υποστηρίζοντας ότι η Εκκλησία δεν είχε το δικαίωμα να συγχωρέσει όσους αρνήθηκαν την πίστη, καθώς αυτό εθεωρείτο θανάσιμο αμάρτημα.
Ο τότε επίσκοπος Ρώμης Κορνήλιος υποστήριξε μια πιο επιεική στάση, επιτρέποντας δηλαδή την επιστροφή των πεπτωκότων μετά από περίοδο μετανοίας. Λόγω αυτής της διαφωνίας, ο Νοβατιανός χειροτονήθηκε επίσκοπος από ομάδα οπαδών του, δημιουργώντας έτσι μια παράλληλη Εκκλησία στη Ρώμη για αρκετά χρόνια. Οι Καθαροί επιβίωσαν ως ξεχωριστή ομάδα για αρκετούς αιώνες, κυρίως στην Ανατολή, πριν τελικά αφομοιωθούν ή εξαφανιστούν. Ο Στέφανος δεν διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στην εξέλιξη της διαμάχης, αν και η δική του παρέμβαση επικεντρώθηκε κυρίως σε ένα δευτερογενές αλλά κρίσιμο θεολογικό ζήτημα, την εγκυρότητα δηλαδή του βαπτίσματος των αιρετικών. Υποστήριζε ότι όσοι είχαν βαπτιστεί από Νοβατιανούς ή άλλους αιρετικούς στο όνομα της Αγίας Τριάδας δεν χρειαζόταν να βαπτιστούν ξανά για να γίνουν δεκτοί στην Καθολική Εκκλησία, αλλά αρκούσε η μετάνοιά τους και η επίθεση των χειρών από τους πρεσβυτέρους. Αυτή η θέση τον έφερε σε άμεση αντιπαράθεση με τον Κυπριανό Καρχηδόνος και πολλούς επισκόπους της Ασίας και της Αφρικής, οι οποίοι θεωρούσαν άκυρα τα μυστήρια των σχισματικών και επέμεναν στον αναβαπτισμό.
Μαρτύρησε το 257 επί αυτοκράτορα Βαλεριανού. Σύμφωνα με την παράδοση, όταν συνελήφθη και οδηγήθηκε στον ναό του Αρεως, μετά από προσευχή του έγινε σεισμός, κατά τη διάρκεια του οποίου γκρεμίστηκε μέρος του ναού, και προσέτρεξε στον τάφο της αγ. Λουκίας για να τελέσει τη Θεία Λειτουργία, εκεί όμως τον βρήκαν οι στρατιώτες και τον αποκεφάλισαν.
Τιμάται επίσης η μνήμη: οσίας Θεοκλητούς της θαυματουργού, Ιωάννου του μοναχού και Ιωάννου του νέου, αρχιεπισκόπων Εφέσου, οσίου Ιωάννου του ομολογητού, κτήτορος της Μονής του Προδρόμου εν τη νήσω Πατελλάρια, οσίου Κοσμά ευνούχου και ερημίτου εν Παλαιστίνη, οσίου Αντωνίου του Ρωμαίου του θαυματουργού και ηγουμένου εν Νόβγκοροντ και οσίου Βασιλείου εν Κάμενυ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου