Αιτίες αύξησης του κοιλιακού λίπους

Παπακωνσταντίνου Θεόδωρος

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

http://nutrition-issues.webnode.gr/

Κίνδυνοι του κοιλιακού λίπους

Κοιλιακό ή σπλαχνικό λίπους είναι το είδος του λίπους που αποθηκεύεται γύρω από τα όργανα, στην περιοχή του κορμού. Το σπλαχνικό λίπος είναι μεταβολικά ενεργό και λειτουργεί ως ενδοκρινικό όργανο το οποίο σημαίνει ότι παράγει ορμόνες που εμπλέκονται στο μεταβολισμό της ενέργειας και στη ρύθμιση της όρεξης.

Το σπλαχνικό λίπος έχει συνδεθεί με έναν μεγάλο αριθμό παθολογικών καταστάσεων και ασθενειών. Μερικά παραδείγματα είναι ο αυξημένος κίνδυνος για αντίσταση στην ινσουλίνη, διαβήτης τύπου 2 και μεταβολικό σύνδρομο. Ο κατάλογος συνεχίζεται και μπορεί να περιλαμβάνει αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακή νόσο, ηπατική νόσο, φλεγμονή, υψηλή χοληστερόλη, δυσλιπιδαιμίες και καρκίνο.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι δεν χρειάζεται να είναι κάποιος υπέρβαρος ή παχύσαρκος για να έχει υψηλό κίνδυνο να αναπτύξει κάποια από τις παραπάνω ασθένειες. Τα λεπτά άτομα με λίγο αυξημένο κοιλιακό λίπος έχουν τον ίδιο αυξημένο κίνδυνο.

Στη συνέχεια θα αναφερθούνε οι κυριότεροι λόγοι οι οποίοι συμβάλλουν στη σταδιακή αύξηση του σπλαχνικού λίπους. Αναλυτικότερα:

Πλεόνασμα θερμίδων
Ένας γνωστός και ισχυρός λόγος για να έχουμε πλεόνασμα κοιλιακού λίπους είναι φυσικά η υπερκατανάλωση τροφής. Οι άνθρωποι που καταναλώνουν περισσότερες θερμίδες από όσες χρειάζονται, αποθηκεύουν την επιπλέον ενέργεια της τροφής με τη μορφή λίπους και αν αυτή η κατάσταση συνεχιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, τα άτομα γίνονται υπέρβαρα ή παχύσαρκα.
Παράγοντες όπως το φύλο, ο σωματότυπος και το γενετικό υπόβαθρο του καθενός επηρεάζουν σημαντικά το σημείο που θα αποθηκευτεί το σωματικό λίπος.

Ορμονικές ανισορροπίες
Ορμονικές ανισορροπίες, ορμονικές διαταραχές όπως το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών και η εμμηνόπαυση μπορούν να επηρεάσουν το σωματικό βάρος αλλά και την περιοχή στην οποία το σώμα θα αποθηκεύσει το λίπος. Για παράδειγμα, οι γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση τείνουν να αποθηκεύουν με περισσότερη ευκολία λίπος στην περιοχή της κοιλιάς . Αυτό οφείλεται κυρίως στις ορμονικές αλλαγές που προκαλούνται από την εμμηνόπαυση όπως είναι η μείωση των επιπέδων των οιστρογόνων. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι ορμονικές ανισορροπίες δεν αφορούν αποκλειστικά και μόνο τις γυναίκες αλλά και τους άνδρες.

Επιπλέον, άνδρες και γυναίκες έχουν σημαντικές διαφορές στις ορμόνες του «φύλου». Οι γυναίκες έχουν υψηλότερα επίπεδα οιστρογόνων και οι άνδρες έχουν υψηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης. Οι διαφορές αυτές οδηγούν τις γυναίκες να αποθηκεύουν περισσότερο λίπος γύρω από την περιοχή του ισχίου και τους άνδρες στην κοιλιακή χώρα.

Είτε είστε γυναίκα είτε άνδρας, η φυσιολογική πρόσληψη θερμίδων δεν θα προκαλέσει αύξηση στο αποθηκευμένο λίπος εκτός και αν υπάρχουν ορμονικές ανισορροπίες ή/και προβλήματα υγείας.

Εάν πάσχετε από οποιαδήποτε παθολογική κατάσταση που να επηρεάζει τις ορμόνες σας ή αν παίρνετε φάρμακα, συμβουλευτείτε το γιατρό ή τον διαιτολόγος σας ώστε να μην αυξήσετε το βάρος σας και κατ’ επέκταση το αποθηκευμένο λίπος στην περιοχή της κοιλιάς.

Διάφορες χημικές ουσίες
Έχει πλέον αποδειχτεί επιστημονικά ότι συγκεκριμένοι περιβαλλοντικοί ρύποι- χημικές ουσίες μπορούν να έχουν άμεση ή έμμεση επίδραση στην κατανομή του αποθηκευμένου λίπους στο σώμα και στην παχυσαρκία.

Οι ουσίες αυτές μπορούν να διαταράξουν το ενδοκρινικό σύστημα, ειδικά κατά τη ηλικία της ανάπτυξης, και να συμβάλουν με αυτόν το τρόπο στην παχυσαρκία.

Οι συγκεκριμένες ουσίες μιμούνται τις φυσικές ορμόνες του σώματος, ιδιαίτερα τα οιστρογόνα, και μπορούν να έτσι να αυξήσουν το σωματικό μας βάρος και το κοιλιακό λίπος. Επιπλέον, οι άνδρες φαίνεται να επηρεάζονται περισσότερο απ’ ότι οι γυναίκες από αυτές τις ουσίες.

Αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ
Υπάρχουν διάφορες θεωρίες που συνδέουν το αλκοόλ με το λίπος στην περιοχή της κοιλιάς. Κάποιοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι το αλκοόλ επηρεάζει τον μεταβολισμό του ήπατος κάτι που οδηγεί σε αποθήκευση του λίπους στην περιοχή της κοιλιάς. Μια δεύτερη και πιο σίγουρη θεωρία είναι ότι το αλκοόλ περιέχει υψηλή ποσότητα θερμίδων. Τρίτη θεωρία είναι ότι το αλκοόλ αυξάνει την όρεξη και την πρόσληψη τροφής.

Επιπλέον, το αλκοόλ πρέπει να μεταβολιστεί πρώτο όταν εισέρχεται στον οργανισμό μας και γι αυτό, η ενέργεια των τροφίμων που το συνοδεύουμε αποθηκεύεται με μεγαλύτερη ευκολία ως λίπος.

Διάφορες ασθένειες και παθολογικές καταστάσεις
Υπάρχουν ορισμένες ασθένειες και διαταραχές του οργανισμού που επηρεάζουν άμεσα ή έμμεσα τον μεταβολισμό. Ένα γνωστό παράδειγμα είναι ο υποθυρεοειδισμός. Η ασθένεια του υποθυρεοειδισμού επιβραδύνει τον μεταβολισμό και μπορεί να αυξήσει το σωματικό μας βάρος.

Φαρμακευτικές αγωγές
Ένας άλλος παράγοντας που μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του κοιλιακού λίπους είναι τα φάρμακα. Υπάρχουν αρκετά φάρμακα που μπορούν να επηρεάσουν το μεταβολισμό και να αυξήσουν το βάρος μας. Παράδειγμα αυτών των φαρμάκων είναι τα αντικαταθλιπτικά και αντιψυχωσικά φάρμακα.